Vaste of variabele rente voor uw woonkrediet?
Hoe variabele formules in België werken (5/5/5, 3/3/3, 1/1/1), welke wettelijke grenzen gelden, en hoe kiezen tussen zekerheid en een lagere instapvoet.
Een vaste rentevoet ligt vast voor de hele looptijd: uw maandlast van vandaag is die van over twintig jaar. Een variabele formule start doorgaans lager, maar wordt op vaste tijdstippen herzien.
De keuze gaat niet over welke formule "goedkoper" is — dat weet niemand vooraf — maar over hoeveel onzekerheid u wil dragen.
Hoe een variabele formule in België werkt
De notatie 5/5/5 betekent: de rentevoet ligt vast voor vijf jaar, wordt daarna om de vijf jaar herzien. Zo ook 3/3/3 en 1/1/1. Hoe korter de periode, hoe lager de instapvoet en hoe vaker de herziening.
De herziening gebeurt niet vrij. Ze volgt een wettelijke referte-index, en de wet legt bovendien grenzen op:
- De verdubbelingsregel: de rentevoet mag nooit meer dan verdubbelen ten opzichte van de oorspronkelijke voet.
- Een symmetrische cap: de contractueel bepaalde maximale stijging geldt ook als maximale daling.
- Voor formules met een eerste periode van minder dan drie jaar gelden strengere wettelijke plafonds.
Die grenzen betekenen dat een variabele lening in België minder blootgesteld is dan in landen zonder cap. Ze betekenen niet dat de maandlast niet fors kan stijgen.
Wat de twee formules stuurt
De vaste rente volgt de Belgische OLO op 10 jaar — de langetermijnrente van de staat. Stijgt de OLO, dan volgen de vaste tarieven met enkele weken vertraging.
De variabele rente volgt de referte-indexen, die op hun beurt de kortetermijnrente en de Euribor volgen.
De actuele niveaus van beide, met hun meetdatum, staan op de rentebarometer.
Hoe kiezen
Een variabele formule is verdedigbaar wanneer:
- u marge heeft in uw budget om een herziening naar boven op te vangen;
- u overweegt de woning binnen afzienbare tijd te verkopen of het krediet vervroegd terug te betalen;
- het verschil met de vaste voet vandaag groot genoeg is om het risico te vergoeden.
Een vaste formule is verdedigbaar wanneer:
- uw budget krap is en een stijging problematisch zou worden;
- u de woning lang wil houden;
- het verschil met de variabele voet klein is — dan koopt u zekerheid voor weinig.
Er bestaat geen formule die altijd wint. Wie in 2021 variabel koos, betaalt vandaag meer; wie toen vast koos, zit goed. Wie vandaag kiest, weet niet meer dan zij toen wisten.
Het verschil dat vaak vergeten wordt
Een variabele lening kan bij een herziening naar beneden gaan. In een markt op een twaalfjarig hoogtepunt is dat geen theoretisch detail: het is het argument dat sommige adviseurs vandaag aanvoeren voor een herzienbare formule.
Daar staat tegenover dat u die daling niet kan afdwingen, en dat een vaste lening bij een rentedaling kan worden herzien of geherfinancierd — tegen kosten, maar met u aan het stuur.
Veelgestelde vragen
Kan ik later van variabel naar vast overstappen?
Niet automatisch. U kan uw krediet laten herzien of herfinancieren, wat neerkomt op een nieuw contract met bijhorende kosten.
Wat is een referte-index precies?
Een officieel gepubliceerd cijfer waarop de herziening van variabele kredieten wordt berekend. Er bestaan er meerdere, elk gekoppeld aan een herzieningsritme. Uw contract vermeldt welke index op u van toepassing is.
Is een variabele rente altijd goedkoper bij de start?
Doorgaans wel, want de bank draagt minder risico. Het verschil is echter niet constant: in bepaalde marktomstandigheden krimpt het tot bijna niets, en dan is de zekerheid van een vaste voet zo goed als gratis.
Uw twee scenario's laten doorrekenen
Gratis offerte aanvragen — een erkende FSMA-makelaar rekent beide formules door op uw bedrag en looptijd.